Gönderen Konu: Kuluçkananelerde Kabuk Altı Yumurtanın İncelenmesi  (Okunma sayısı 25748 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı ADMİN

  • Yönetici
  • *****
  • İleti: 583
  • Thanked: 30 times
  • Cinsiyet: Bay
  • Bilgi Paylaştıkça Çoğalır-- Hadi Paylaşalım
Kuluçkananelerde Kabuk Altı Yumurtanın İncelenmesi
« : Haziran 24, 2012, 12:10:39 ÖÖ »
Kabuk Altı Yumurtaların İncelenmesi


Kuluçkahanelerde Yumurtanın Gelişimin Evreleri Ve Yapısal Bozuklukların Tespiti

Kabuk altı yumurtalar toplanmadan önce A kalite civcivlerin sepetten alınıp toplu bir şekilde tartılarak ortalama civciv ağırlığı ve civcive dönüşüm oranının (civciv ağırlığının, başlangıç yumurta ağırlığına oranı) tespit edilmesi amacıyla tartılması iyi bir uygulamadır. Bu konuya ilişkin açıklamalara sayfa 17’de geniş olarak yer verilmiştir. Sepetteki ölü civciv ve ıskarta civciv sayılarının da kayıt altına alınması gerekmektedir. Çıkmamış yumurtalar daha sonra yapılacak kırım için viyollerde toplanmalıdır. Kuluçka sorunlarının araştırılması amacıyla her bir kuluçka makinesinden yaklaşık 1000 yumurtadan kabuk altı olarak geriye kalan yumurtalar sistemli bir şekilde kırım için ayrılmalıdır. Daha önce lamba muayenesi ile yumurtaların alınıp alınmadığının, alındı ise yerlerinin boş bırakılıp bırakılmadığının bilinmesi son derece önemlidir.

 Muhtemelen geçmişte kabuk altı yumurtaların analizine çok fazla güvenilmiştir. Ancak bazı  yumurtaların yüksek sıcaklıkla birlikte bakteriyel kontaminasyon nedeniyle bozulması dölsüz yumurtalarla erken dönem ölümlerin ayırt edilmesini zorlaştırmaktadır (Şekil15). Oysa ki lamba muayenesi inkübasyonun daha erken dönemlerinde yapıldığı taktirde (Bkz. önceki bölümler) yumurtaların dölsüz veya erken dönem olarak doğru biçimde sınıfl andırılması mümkün olacaktır.



Şekil 15: Kontaminasyon ve bozulma nedeniyle kabuk altı yumurtalarda dölsüz ve erken dönem ölümlerinin ayrılması zordur.

Kabuk altı yumurtalarda yapılacak kırımda ancak “Kan Halkası” evresini geçmiş embriyolar için doğru bir değerlendirme yapmak mümkündür. Her bir evre için detaylı değerlendirme listesi Tablo 1 ve 2 de verilmiştir (sayfa 22-23). Embriyo ölümü sonrası yumurta içeriğinin bozulması kabuk altı  yumurtalarda “Kan Halkası” evresinde görülebilir kan olmaması
anlamına gelmektedir. 21. günün sonunda geriye kalan tek gösterge yumurtanın ortasında amniyotik sıvının dolmasından kaynaklanan açık alandır (Şekil16).



Şekil 16: Kabuk altı yumurtalar incelendiğinde “Kan Halkası” safhasında ölen embriyolarda genellikle artık gözle görülür bir kan olmaz. Bunun yanında kan halkasının belirtisi olarak, krem renkli ekstra-embriyonik membran ve amniyotik keseden arta kalanlar yumurta sarısının üst tarafında açık bir alan olarak görülecektir.

Amniyotik kese bir maşa yardımıyla yumurtanın içerisinden çıkartıldığında embriyodan geriye kalanlara ulaşılabilir. (Şekil 17).


Şekil 17: “Kan Halkası” safhasında ölmüş bir yumurtada yapılacak kabuk altı kırımı sırasında,  amniyotik kese ve genellikle bozulmuş yapıdaki embriyo bir maşa yardımı ile sarıdan ayrılabilir.


“Tüylenme” aşamasındaki embriyolar kabuk altı yumurtalarda kolaylıkla teşhis edilebilir (Şekil 18).


Şekil 18: “Tüylenme” aşamasındaki embriyolar kabuk altı yumurtalarda kolaylıkla belirlenebilir. Resimdeki embriyo inkübasyonun 16. gününde ölmüştür. Sıklıkla, kanın bozulmasından kaynaklanan
koyu kırmızımsı kahverengi renktedir.


Şayet şüpheli bir durum sözkonusu ise en iyi yöntem erken dönem ölümler ile dölsüzleri kabuk altı kırımlarıyla ayırmaya çalışmamaktır. Ancak erken dönem ölümler ve dölsüzlerin toplam miktarının hedefte olduğu kontrol edilmelidir. Daha güvenilir bir analiz için sonrasında inkübe edilmemiş, kısmen inkübe edilmiş veya erken dönemde lamba muayenesinde boş olarak belirlenmiş yumurtalarda bir analiz yapılabilir.

Kabuk altı yumurtalar analiz edilirken yapısal bozukluğu olan embriyolar da (malformasyonlar) kayıt altına alınmalıdır (dışarıda beyin, ekstra uzuvlar, dışarıda sindirim sistemi vb.). Aynı zamanda çıkıma yakın embriyolarda embriyo pozisyonu da kaydedilmelidir.

Kabuk altı yumurtalarda yapılacak kırıma ilişkin tutulacak kayıtları gösterir form örnekleri Ek 7 de verilmiştir (Form 5 ve 6). Formlarda pozisyon hataları (malpozisyonlar) ve gelecek bölümde açıklanacak olan kontaminasyonlara ilişkin detaylı bilgiler yer almaktadır (Aynı zamanda Bkz. Sayfa 22-23, Tablo 1 ve 2)

Kuluçkahanelerde Cİvcivin Normal Çıkım Pozisyonu ve Pozisyon Hatalarının Tespiti

Az miktardaki embriyo son dönemdeki hatalı pozisyonu nedeniyle çıkışı gerçekleştiremeyebilir. Tüm pozisyon hataları ölümcül olmasa da yumurta kırımını gerçekleştiren kişi tarafından kayıt altına alınmalıdır. Böylece görülme sıklıklarında meydana gelecek değişimler uygun olmayan sevk-idare uygulamarından kaynaklanan pozisyon hatalarının anlaşılmasını sağlayacaktır.



Normal Çıkış Pozisyonu embriyonun omurgasının yumurtanın uzun eksenine parelel olarak durduğu ve gaganın sağ kanadın altına uzandığı pozisyondur. Gaganın uç kısmı doğruca yumurtanın küt ucundaki hava boşluğuna yönelmiştir. Gaga sağ kanadın altına yerleştiğinde kanat kabuk zarını embriyonun yüzünden uzakta tutar. Böylece gagaya daha fazla hareket özgürlüğü sağlanır. Buna ilaveten kanat kabuk zarını gererek gaganın zarda delik açmasını kolaylaştırır. Bu yolla embriyo
hava boşluğuna ulaşarak ciğerlerini çalıştırmaya başlar.

Embriyonun kafası sağ tarafa yöneldiğinde çıkma şansı yüksektir.


Tanımlanmış 6 tane pozisyon hatası vardır (Yumurtanın üzerinden bakıldığı durumda):

Pozisyon Hatası 1 - Baş kalçaların arasında

Gerçekleşen kuluçka randımanı kafanın sağ kanadın altında veya üstünde oluşundan veya küt uç yada sivri uca yönelmesinden etkilenecektir.



Bu pozisyon 18. gündeki embriyolar için normaldir. Baş 19. günde normal çıkış pozisyonunu almak
üzere hava boşluğuna doğru yönelecektir. Kabuk altı yumurtalarda bu pozisyon muhtemelen 18. günde ölmüş embriyolarda görülecek veya halen canlı ise o embriyo için çıkışın geciktiğini  göstere-cektir.


Pozisyon Hatası 2 - Baş yumurtanın sivri ucunda



Bu pozisyon 18 gün ve üzeri embriyolar için yumurta açıldığında dizlerin, göbeğin ve yumurta sarı kesesinin görülebilmesi nedeniyle kolayca tanımlanabilir (Şekil19). Bu pozisyon sıklıkla ters dizilen yumurtalarda ve yaygın olarak da normal dizilenlere kıyasla daha yatay dizilen yumurtalarda
görülür. Bu pozisyon doğru dizildiği halde (özellikle yuvarlak şekilli yumurtalarda) çok yüksek  inkü-basyon sıcaklığı ile birlikte yetersiz çevirme açısı olduğunda da şekillenebilir.

Bu pozisyonun görülme sıklığı ters dizilen yumurtaların sayısı ile yakından alakalıdır. İdeal olarak
tüm pozisyon bozukluklarının %10’unu geçmemelidir. Ters dizilmiş yumurtaların bir zarar  oluşturmaksızın doğru yöne çevrilmesi 8. güne kadar mümkün olur. Daha sonra yapılacak müdahe-leler embriyonun kendini sabitlediği koryoallantois içerisindeki kan damarlarına zarar vereceğinden risk taşımaktadır. Ters duran embriyoların normal çıkımın %80’ine kadar civciv çıkabilmektedir.


Pozisyon Hatası 3 - Baş sola dönük.



Bu pozisyon hatası küt uç yukarı dizilmiş yumurtalarda yatay yerleştirilmiş yumurtalara nazaran
daha sık gerçekleşir. Pek çok durumda gaga sol kanadın altındadır. Kafa sola yöneldiğinde civciv çıkma şansı yaklaşık %20’lere geriler.



Pozisyon Hatası 4 - Gaga hava boşluğundan uzakta



Bu pozisyonun görülme sıklığı yatay yerleştirilmiş yumurtalarda normal yerleştirilmişlerden 5 kat daha fazladır ve neredeyse tamamen ölümcüldür. Ancak belirlenmesi güç bir pozisyon hatasıdır.



Pozisyon Hatası 5 - Ayak başın üzerinde.



Ayaklardan bir yada ikisinin kafa ile kabuk arasına sıkışması olarak tarif edilebilecek yaygın görülen pozisyonlardan birisidir (Şekil 20). Bu pozisyonda kabuğun delinebilmesi için yapılması gereken kafa hareketi engellenmektedir. Embriyonun ayağı aynı zamanda yumurtadan çıkmak için kabuğun kesilmesi sırasında alınacak pozisyonu da etkilemektedir. Dolayısıyla bu pozisyon hatası kabuğun delinmesine engel olamasa dahi embriyonun kabuktan çıkabilmek için yapacağı son dönüş ve çıkışa
engel olabilecektir. Bu pozisyon genellikle en yaygın ikinci pozisyon olup toplam pozisyon hatalarının yaklaşık %20’sini oluşturmaktadır.


Şekil 19: “Baş sivri uçta”



Şekil 20: “Ayak başın üzerinde” pozisyonu yaygın olarak karşılaşılan, ayağın kafanın hareketi ve embriyonun dönmesini engelleyen dolayısıyla çıkımı olumsuz etkileyen bir pozisyon bozukluğudur.




Pozisyon Hatası 6 - Gaga sağ kanadın üstünde



Toplam pozisyon hatalarının genellikle %50’sini oluşturan bu pozisyon en yaygın pozisyon hatasıdır. Pek çok embriyo bu pozisyonda olmasına karşın normal bir şekilde çıkacaktır ve sıklıkla doğal pozisyonun bir alternatifi olduğu düşünülür. Ancak son dönemlerde yapılan araştırmalar, bu pozisyonda çok fazla sayıda embriyo tespit edildiği taktirde embriyoların sıcak stresine maruz kalmış olabilecekleri düşünülmesi gerektiğini göstermektedir. Bunun yanında Linoleik asit eksikliği de bu konu ile ilişkilendirilebilir.

Aynı embriyoda zaman zaman birden fazla pozisyon hatası görülebilir.



Kontaminasyonun Kayıt Altına Alınması

Embriyonun kontaminasyondan dolayı mı öldüğü, yoksa öldükten sonra mı kontaminasyonun oluş-tuğu, tartışılan bir konudur. Bununla beraber açılan her yumurtada bakteriyel kontaminasyonun varlığı aranmalıdır (örn. Yeşil renkli içerik, siyah kokulu veya açarken patlayan yumurtalar gibi). Ancak renk tek kriter olarak ele alınmamalıdır. Zira kahverengiye çalan renk değişimi oksijen alışverişinden de kaynaklanabilmektedir.

Yoğun bir şekilde kontamine olan yumurtalar genellikle açarken patlarlar. Diğerlerinde ise  embriyo-nun belirlenmesi oldukça zordur. Kontamine yumurtalarda embriyonun hangi dönemde öldüğünü tespit etmek çok önemli değildir. Burada asıl amaç kontamine yumurtaların toplam oranını hesap-lamak ve normal değerlerle karşılaştırmaktır. Bu şekilde yumurta muamelesi ve yumurta  aitasyonunun etkinliği ve işleyişi konusunda bir değerlendirme yapmak mümkün olacaktır. Şayet embriyo siyah göz safhasına kadar ki evrede ölmüş ise “Erken Çürük”, tüylenmenin başlangıcından sonraki dönemde ölmüşse “Geç Çürük” veya basitçe “Kontamine” olarak adlandırılır.

Aspergillus kontaminasyonun özel bir durumudur ve bazı alanlarda ciddi bir problem haline gelebilir. Yumurta açıldığında zar üzerinde mantar üremesi gözlenirse, potansiyel bir aspergillus  kontaminasyonu olarak kaydedilmeli, bunları solumama ve sporları etrafa saçmamaya dikkat edilmelidir.

Ross bilgilendirme yazısıdır...
 

 

Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklarina ve kisilik haklarina saygili olmayi amac edinmistir. Sitemiz, 5651 sayili yasada tanimlanan yer saglayici olarak hizmet vermektedir. 5651 Sayili kanun’un 8. maddesine ve T.C.K’nin 125. maddesine göre Tüm üyelerimizin yaptiklari paylasimlardan sorumludur. ilgili yasaya göre, site yönetiminin hukuka aykiri icerikleri kontrol etme yükümlülügü yoktur. Bu sebeple, sitemiz uyar ve kaldir prensibini benimsemistir. sitemizde yer alan tüm videolar kaynak kodlari ile youtube, vimeo, dailymotion, v.b. video paylasim sitelerinden alinmaktadir. Telif haklari sorumlulugu bu sitelere aittir. Telif hakkina konu olan eserlerin yasal olmayan bir bicimde paylasildigini ve yasal haklarinin cignendigini düsünen hak sahipleri veya meslek birlikleri, info@kanatliforum.com mail adresinden bize ulasabilirler. Buraya ulasan talep ve sikayetler hukuk müsavirimiz tarafindan incelenecek, sikayet yerinde görüldügü takdirde ihlal oldugu düsünülen icerikler sitemizden kaldirilacaktir. Ayrica, mahkemelerden talep gelmesi halinde hukuka aykiri icerik üreten ve hukuka aykiri paylasimda bulunan üyelerin tespiti icin gerekli teknik veriler saglanacaktir.Site Yoneticileri Bilgisi Haricinde Yapilan Alisverislerden Sitemiz Sorumlu Degildir.